Rozwiązanie i likwidacja stowarzyszenia – procedura krok po kroku

Zakończenie działalności stowarzyszenia wymaga przeprowadzenia określonej procedury. Samo zaprzestanie aktywności przez członków nie powoduje, że stowarzyszenie przestaje istnieć. W praktyce należy rozróżnić rozwiązanie stowarzyszenia, które otwiera proces zakończenia działalności, oraz likwidację, czyli czynności prowadzące do ostatecznego wykreślenia organizacji z rejestru.

W jaki sposób może dojść do rozwiązania stowarzyszenia?

Stowarzyszenie można rozwiązać przede wszystkim na dwa sposoby:

• na podstawie uchwały podjętej zgodnie ze statutem stowarzyszenia,
• na podstawie orzeczenia sądu w przypadkach przewidzianych przez prawo.

Dobrowolne rozwiązanie stowarzyszenia

Najczęściej decyzję o zakończeniu działalności podejmują sami członkowie stowarzyszenia. Sposób podjęcia takiej decyzji powinien wynikać przede wszystkim ze statutu. To statut określa procedurę rozwiązania organizacji, w tym właściwy organ, wymagane quorum oraz większość niezbędną do podjęcia uchwały. Nie można więc przyjąć jednej zasady, zgodnie z którą do rozwiązania każdego stowarzyszenia wystarczy zwykła większość głosów.

Przed podjęciem uchwały warto zweryfikować obowiązujące postanowienia statutu i odpowiednio przygotować dokumentację.

Kiedy stowarzyszenie może rozwiązać sąd?

Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd może nastąpić wyłącznie w przypadkach określonych przez przepisy prawa. Sąd może rozwiązać stowarzyszenie m.in. na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora, jeżeli działalność stowarzyszenia w sposób rażący lub uporczywy narusza prawo albo postanowienia statutu i nie ma możliwości przywrócenia działalności zgodnej z prawem.

Przepisy przewidują również szczególne przypadki dotyczące m.in. zbyt małej liczby członków stowarzyszenia albo braku ustanowienia wymaganych władz organizacji.

Samo występowanie konfliktu pomiędzy członkami albo brak porozumienia co do dobrowolnego rozwiązania stowarzyszenia nie oznacza natomiast, że każdy z członków może wystąpić do sądu z wnioskiem o jego rozwiązanie.

Kto prowadzi likwidację?

Po rozwiązaniu stowarzyszenia konieczne jest przeprowadzenie likwidacji.

Jeżeli stowarzyszenie rozwiązało się na podstawie własnej uchwały, likwidatorami są co do zasady członkowie zarządu, chyba że statut albo właściwa uchwała przewiduje inne rozwiązanie.

​Jeżeli stowarzyszenie zostało rozwiązane przez sąd, likwidatora wyznacza sąd.

Jakie są podstawowe obowiązki likwidatora?

Do zadań likwidatora należy w szczególności:

• zgłoszenie rozpoczęcia likwidacji i danych likwidatora do właściwego sądu,
• poinformowanie o wszczęciu likwidacji,
• zakończenie bieżących spraw stowarzyszenia,
• uregulowanie zobowiązań,
• uporządkowanie spraw majątkowych organizacji,
• wykonanie czynności niezbędnych do zakończenia działalności,
• złożenie po zakończeniu likwidacji wniosku o wykreślenie stowarzyszenia z KRS.

Celem likwidacji nie jest dalsze prowadzenie działalności stowarzyszenia, lecz uporządkowane zakończenie jego spraw i przygotowanie organizacji do wykreślenia z rejestru.

Jeżeli likwidacja trwa dłużej niż rok, likwidator powinien przedstawić sądowi przyczyny, dla których nie została dotychczas zakończona.

Co dzieje się z majątkiem stowarzyszenia?

Majątek pozostały po zakończeniu likwidacji nie może zostać dowolnie podzielony pomiędzy członków. Powinien zostać przeznaczony na cel wskazany w statucie stowarzyszenia albo w uchwale dotyczącej jego rozwiązania. Jeżeli taki cel nie został określony, o przeznaczeniu majątku na cel społeczny rozstrzyga sąd.

Z tego względu już przy przygotowywaniu uchwały o rozwiązaniu stowarzyszenia warto dokładnie sprawdzić postanowienia statutu dotyczące majątku pozostałego po likwidacji.

Kiedy stowarzyszenie przestaje istnieć?

Samo podjęcie uchwały o rozwiązaniu stowarzyszenia nie oznacza jeszcze zakończenia jego bytu prawnego. Najpierw należy przeprowadzić likwidację, zakończyć sprawy organizacji i dopiero następnie doprowadzić do jej wykreślenia z właściwego rejestru.

Likwidacja stowarzyszenia jest procesem, który powinien zostać przeprowadzony zgodnie z ustawą oraz statutem organizacji. Kluczowe znaczenie ma prawidłowe podjęcie decyzji o rozwiązaniu, ustalenie likwidatora, uporządkowanie majątku i zobowiązań oraz dokonanie wymaganych zgłoszeń do KRS.

​Błędy na etapie podejmowania uchwały lub prowadzenia likwidacji mogą znacząco przedłużyć cały proces, dlatego przed rozpoczęciem procedury warto przeanalizować statut stowarzyszenia i zaplanować czynności formalne.

Planujesz zakończenie działalności stowarzyszenia? Skontaktuj się z Kancelarią Jasna 3 — przeanalizujemy statut, przygotujemy dokumentację i pomożemy prawidłowo przeprowadzić rozwiązanie oraz likwidację organizacji.

+48 81 820 05 64
kancelaria@jasna3.com.pl