Kontrola podatkowa krok po kroku: kiedy przyjdzie bez zapowiedzi i czym różni się od kontroli celno-skarbowej

Większość kontroli podatkowych zaczyna się od zawiadomienia z wyprzedzeniem. Nie zawsze jednak tak jest. Przy podejrzeniu nieujawnionych źródeł przychodu lub niezgłoszonej działalności gospodarczej urząd może wszcząć kontrolę bez żadnej zapowiedzi. To jedna z sytuacji, o których warto wiedzieć, zanim taka kontrola się zdarzy.

Kontrolę podatkową reguluje Dział VI Ordynacji podatkowej z 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Zgodnie z art. 281, organy podatkowe pierwszej instancji przeprowadzają ją u podatników, płatników, inkasentów oraz ich następców prawnych, żeby sprawdzić, czy wywiązują się oni ze swoich obowiązków podatkowych.

Jak wygląda kontrola krok po kroku

Termin zakończenia kontroli może zostać przedłużony, ale wymaga to poinformowania kontrolowanego i podania przyczyny. Warto też pamiętać: dokumenty uzyskane po zakończeniu kontroli nie stanowią dowodu w postępowaniu podatkowym.

Kiedy kontrola przyjdzie bez zapowiedzi

Standardowo urząd musi zawiadomić o kontroli z wyprzedzeniem. Wyjątki określa jednak art. 282c Ordynacji podatkowej – dotyczą one m.in. kontroli zasadności zwrotu podatku naliczonego oraz kontroli związanych z nieujawnionymi źródłami przychodów lub niezgłoszoną działalnością gospodarczą. W tych przypadkach kontrola może rozpocząć się od razu, bez wcześniejszego zawiadomienia.

Decyzja o wszczęciu kontroli – zapowiedzianej czy nie – należy wyłącznie do organu podatkowego. Podatnik czy przedsiębiorca nie może o nią wnioskować, choć może być impulsem do działań organu.

Prawa i obowiązki kontrolowanego

Kontrolowany ma prawo uczestniczyć w kontroli osobiście lub przez pełnomocnika, wglądu w akta sprawy oraz sporządzania notatek. Jednocześnie ciążą na nim obowiązki: musi umożliwić filmowanie i fotografowanie, udostępnić dokumenty w języku polskim, udzielać wyjaśnień związanych z kontrolą oraz zapewnić kontrolującym warunki do pracy i swobodne poruszanie się po terenie jednostki.

Kontrola podatkowa a kontrola celno-skarbowa – kluczowa różnica

Te dwie procedury bywają mylone, a różnica między nimi ma bezpośrednie znaczenie dla praw kontrolowanego. Kontrola podatkowa wymaga zawiadomienia z wyprzedzeniem (poza wyjątkami z art. 282c) i daje prawo do złożenia zastrzeżeń do protokołu. Kontrola celno-skarbowa działa inaczej pod obydwoma względami: nie wymaga wcześniejszego zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia, ma szerszy zakres, a kontrolowany nie ma możliwości złożenia zastrzeżeń do jej wyniku.

Oznacza to, że w kontroli celno-skarbowej podatnik ma mniej czasu na przygotowanie i mniej narzędzi do zakwestionowania ustaleń niż w kontroli podatkowej — dlatego warto wiedzieć, z którą z tych dwóch procedur ma się do czynienia od samego początku.

Jak pracujemy z klientami w tym zakresie

Reprezentację i wsparcie w trakcie kontroli podatkowej — od momentu doręczenia zawiadomienia po przygotowanie zastrzeżeń do protokołu — prowadzimy jako element bieżącej obsługi. Dzięki temu klient wie, jakich terminów pilnować i jak zabezpieczyć swoje interesy na każdym etapie.

Otrzymałeś zawiadomienie o kontroli podatkowej lub jesteś w jej trakcie? Skontaktuj się z nami.

Skontaktuj się z Prawnikiem Patrycją Kosowską w sprawie::

email: kancelaria@jasna3.com.pl
tel.: 81 820 05 64