Klauzula wykonalności aktu notarialnego: art. 777 k.p.c. — kiedy sąd odmawia

Klauzula wykonalności aktu notarialnego pozwala wierzycielowi szybko i sprawnie dochodzić roszczeń – dłużnik poddaje się egzekucji na mocy art. 777 § 1 pkt 4, 5 i 6 Kodeksu postępowania cywilnego. Nadanie klauzuli powinno być więc formalnością. W praktyce jednak sądy często odmawiają jej nadania. Poniżej wyjaśniamy, dlaczego tak się dzieje i jak tego uniknąć.

Czym jest klauzula wykonalności aktu notarialnego

Nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu – takim jak akt notarialny – oznacza, że dokument staje się tytułem wykonawczym. Umożliwia to prowadzenie egzekucji przeciwko dłużnikowi. Zgodnie z art. 777 § 1 k.p.c., akt notarialny może stanowić tytuł egzekucyjny, jeśli precyzyjnie określa obowiązek dłużnika oraz termin jego wykonania.

Jak przebiega procedura nadania klauzuli

Wierzyciel składa do sądu wniosek o nadanie klauzuli wykonalności. Zgodnie z art. 781(1) k.p.c., sąd powinien rozpoznać wniosek niezwłocznie – nie później niż w ciągu 3 dni od jego złożenia. W tym postępowaniu sąd nie ocenia jednak ważności samej czynności prawnej. Sprawdza wyłącznie, czy akt notarialny spełnia przesłanki z art. 777 § 1 k.p.c.

Czy konieczna jest obecność w sądzie? Nie. Sąd nadaje klauzulę na posiedzeniu niejawnym, bez udziału stron. Po rozpoznaniu wniosku przesyła albo postanowienie o oddaleniu, albo tytuł egzekucyjny opatrzony klauzulą.

W jakim terminie sąd rozpozna wniosek? Ustawowy termin 3 dni jest terminem instrukcyjnym, dlatego w praktyce bywa dłuższy. Zwykle rozpoznanie wniosku zajmuje od 2 do 4 miesięcy – zależnie od konkretnej sprawy.

Do którego sądu skierować wniosek? Do sądu właściwości ogólnej dłużnika. Najczęściej jest to adres wskazany w akcie notarialnym, choć nie jest to zasadą, dlatego warto zweryfikować, czy adres dłużnika jest aktualny – w przypadku przedsiębiorców np. w CEIDG lub KRS. Jeśli sąd uzna się za niewłaściwy, przekaże sprawę dalej.

Czy wniosek podlega opłacie? Tak – 50 zł, zgodnie z art. 71 pkt 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Najprościej jest uiścić opłatę na rachunek właściwego sądu i załączyć potwierdzenie przelewu do wniosku.

Kiedy sąd może odmówić nadania klauzuli

Sąd może odmówić nadania klauzuli wykonalności w przypadkach określonych w art. 782(1) § 1 k.p.c.:

• gdy wniosek jest sprzeczny z prawem albo zmierza do jego obejścia,
• gdy roszczenie objęte tytułem egzekucyjnym uległo przedawnieniu – chyba że wierzyciel przedstawi dokument potwierdzający przerwanie biegu przedawnienia. Sąd nie bada jednak przedawnienia odsetek wymagalnych po powstaniu tytułu egzekucyjnego.

Najczęstsze przyczyny odmowy w praktyce

Mimo jasno określonych przepisów, sądy odmawiają nadania klauzuli częściej, niż mogłoby się wydawać. Poniższa tabela pokazuje najczęstsze powody.

Każda z tych czterech przyczyn wynika z tego samego źródła: niewystarczającej precyzji w treści aktu notarialnego. Dlatego właściwe sformułowanie zobowiązania na etapie sporządzania aktu ma kluczowe znaczenie dla późniejszego uzyskania klauzuli bez przeszkód.

Termin na złożenie wniosku

Zasadniczo nie ma ustawowego terminu na złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności. Niektóre akty notarialne mogą jednak przewidywać własny termin, dlatego warto złożyć wniosek, zanim ten termin upłynie.

Co trzeba załączyć do wniosku

Nie ma potrzeby załączania odpisu wniosku wraz z załącznikami – wystarczy jeden egzemplarz dla sądu.

Mam już tytuł wykonawczy. Co teraz?

Z tytułem wykonawczym w ręku należy skierować wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do komornika sądowego — zwykle właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę dłużnika, z wyjątkiem niektórych przypadków, jak egzekucja z nieruchomości.

Jak pracujemy z klientami nad tym ryzykiem

Precyzyjne sformułowanie zobowiązania dłużnika już na etapie sporządzania aktu notarialnego — obowiązku, terminu i sumy pieniężnej — pozwala uniknąć najczęstszych przyczyn odmowy nadania klauzuli opisanych wyżej. Prowadzimy takie sprawy od przygotowania aktu, przez złożenie wniosku o klauzulę, po skierowanie sprawy do komornika.

Planujesz zabezpieczyć umowę aktem notarialnym z poddaniem się egzekucji, albo masz już akt i potrzebujesz pomocy z nadaniem klauzuli? Skontaktuj się z nami.

Skontaktuj się z Prawnikiem Patrycją Kosowską w sprawie::

email: kancelaria@jasna3.com.pl
tel.: 81 820 05 64